Đứng ngồi không yên với ngoại tệ mạnh

Không còn nghi ngờ gì nữa, một trong những áp lực lớn nhất cho thị trường chứng khoán nửa cuối năm nay chính là tỷ giá các đồng tiền chủ chốt trên thị trường quốc tế.

Những khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất vào cuối năm nay rõ hơn bao giờ hết do nền kinh tế Mỹ đang duy trì đà phục hồi khá tốt.

Sự tăng giá của các ngoại tệ chủ chốt như Yên Nhật đã tác động đáng kể vào DN niêm yết

Đặt trong bối cảnh đó, rõ ràng thị trường tài chính Việt Nam có nhiều lý do để quan ngại. Mặc dù, trong 9 tháng đầu năm nay, tỷ giá USD/VND khá ổn định nhờ dòng vốn FDI giải ngân và kiều hối khả quan. Tuy vậy, tốc độ tăng trưởng thấp của xuất khẩu trong 9 tháng đầu năm cùng với những hành động sắp tới đây của FED có thể sẽ đe dọa cho sự ổn định đó.

Bên cạnh đồng USD đang mạnh lên khá nhanh thì một ngoại tệ khác đã tăng giá rất mạnh từ đầu năm đến nay là đồng Yên Nhật. Bất chấp mới đây Ngân hàng Trung ương Nhật đã công bố sẽ tiếp tục duy trì các chương trình nới lỏng định lượng. Nhưng theo các chuyên gia, nó sẽ không mang lại nhiều tích cực bởi với những rủi ro đang gia tăng trên thị trường tài chính toàn cầu, nhà đầu tư sẽ tiếp tục đổ xô mua vào đồng Yên như một tài sản cất giữ an toàn.

Hiện khá nhiều các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam đang chịu các khoản vay vốn bằng đồng nước ngoài khá lớn. Tiêu biểu như CTCP tài nguyên Masan (MSR) đang chịu các khoản nợ ngắn hạn bằng USD có giá trị gốc khoảng 65 triệu USD. Nếu có sự điều chỉnh nhẹ khoảng 2% – 3% của tỷ giá USD/VND cũng sẽ khiến MSR mất đi khoản lợi nhuận vài triệu USD.

Ngoài ra, việc đồng USD tăng giá mạnh cùng nhu cầu chững lại của thị trường Trung Quốc trong thời gian qua cũng tác động lớn đến giá quặng Vonfram của MSR. Trong nửa đầu năm nay, giá vonfram trung bình chỉ đạt 179 USD/MTU, giảm hơn 28% so với cùng kỳ năm trước. Theo ban giám đốc của công ty này, áp lực sụt giảm giá sẽ tiếp tục trong các tháng tới.

Một trường hợp bi quan khác là ở Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) – một trong những DNNN gây được sức hút rất lớn khi tiến hành IPO 2015. Chỉ riêng quý II, sự tăng giá của đồng Yên đã thổi bay lợi nhuận của công ty hơn 1.378 tỷ đồng, góp phần khiến ACV phải ghi nhận khoảng lỗ trước thuế -123 tỷ đồng, trong khi các mảng kinh doanh cốt lõi vẫn tiếp tục tăng trưởng khả quan.

Tương tự ACV, Nhiệt điện Phả Lại (PPC) cũng phải khóc ròng vì đồng Yên. Thay vì ghi nhận khoản lãi từ đồng Yên có giá thấp như 2015 thì năm nay, PPC lại ghi nhận các khoản lỗ tỷ giá khủng với giá trị gần 416 tỷ đồng chỉ riêng trong quý II. Được biết, số nợ bằng đồng Yên của PPC hiện còn tới 22,2 tỷ Yên và sẽ tiếp tục gây áp lực lên công ty nếu đồng Yên tiếp tục tăng giá.

Hiện PPC cũng không còn nằm trong danh sách các cổ phiếu được phép giao dịch ký quỹ của Sở giao dịch Chứng khoán TP.HCM dù đây là một trong những DN điện lớn nhất trên sàn chứng khoán.

Nhưng trái với các DN nói trên, Nhiệt điện Nhơn Trạch 2 lại gặp may mắn khi không ghi nhận các khoản lỗ tỷ giá. Bởi dù đang gánh 2 khoản nợ nước ngoài lên tới 112 triệu USD và 102 triệu Euro nhưng nhờ đồng Euro diễn biến trái chiều với USD đã giúp công ty hưởng lợi.

Mặc dù vậy, khi đánh giá về triển vọng tương lai của công ty thì các khoản nợ nước ngoài khá lớn nói trên cũng gây lo ngại phần nào cho các nhà đầu tư.

Có thể thấy, đối mặt với xu thế biến động ngày càng khó đoán định của tỷ giá, các DN Việt cần phải học cách tự bảo vệ mình. Đáng tiếc là cho đến nay, khái niệm sử dụng các công cụ phòng vệ tỷ giá như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn, hoán đổi lãi suất… vẫn chưa được nhiều DN sử dụng thuần thục.

Theo số liệu của Ngân hàng HSBC Việt Nam, trước đợt biến động tỷ giá hồi tháng 8 năm ngoái, có đến 90% DN nhập khẩu không bảo hiểm tỷ giá. Con số này còn thấp so với các nước trong khu vực. Các hợp đồng bảo hiểm tỷ giá của các DN Việt Nam lại thường rất ngắn hạn, với hơn 80% hợp đồng có thời hạn dưới 3 tháng.

Bên cạnh đó, theo HSBC nhiều DN, nhất là các công ty hoạt động trong các ngành dầu khí, xuất khẩu nông sản thường bỏ qua việc bảo hiểm cho các nghĩa vụ thanh toán dài hạn, ví dụ như các khoản vay USD trung và dài hạn ở nước ngoài. Tất nhiên là khi sóng to đến thì các DN này lại khổ sở.

Theo các chuyên gia ngoại hối, tuy việc tham gia các hợp đồng bảo hiểm tỷ giá sẽ tốn thêm chi phí cho DN nhưng nếu so với chi phí mất do những biến động thực tế xảy ra trên thị trường ngoại hối thì con số này là nhỏ hơn nhiều, đồng thời còn giúp DN trút bỏ nỗi lo tỷ giá để tập trung vào công việc kinh doanh hàng ngày.

Nhưng trước mắt thì thói quen của hầu hết các DN Việt sẽ khó thay đổi và áp lực về điều chỉnh tỷ giá sẽ tiếp tục đè nặng lên lợi nhuận của công ty trong thời gian tới.

Nguyễn Sơn

(Bài được xuất bản trên Thời báo Ngân hàng:http://thoibaonganhang.vn/dung-ngoi-khong-yen-voi-ngoai-te-manh-54552.html#.V_s7Z42ZDOo.gmail)

 

News Reporter

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *